Διώχνουν τους πρόσφυγες από τα διαμερίσματα

Τουλάχιστον 7.500 αναγνωρισμένοι πρόσφυγες εκδιώκονται από τα διαμερίσματα του προγράμματος "Εστία" και μένουν στον δρόμο

Πόσες οικογένειες αναγνωρισμένων προσφύγων θα είναι άστεγες σε μία εβδομάδα; Πού θα πάνε αυτοί οι άνθρωποι σε μια εποχή που δειλά ξεμυτίζουμε από τα σπίτια μας με μάσκες και αντισηπτικά, φοβούμενοι το ενδεχόμενο ενός νέου ξεσπάσματος της πανδημίας του SARS-CoV-2; Πώς θα βρουν ή θα νοικιάσουν ένα σπίτι όταν είναι ζήτημα τύχης και υπαλλήλου ή υποκαταστήματος εάν θα μπορέσει ο αναγνωρισμένος πρόσφυγας να εκδώσει ΑΦΜ; Τι γίνεται όταν το μοναδικό πρόγραμμα ένταξης αναγνωρισμένων προσφύγων είναι φτιαγμένο με ορίζοντα που πια δεν συμβαδίζει με τις νέες προθεσμίες της σχετικής Υπουργικής Απόφασης ή δεν μπορεί να βοηθήσει τον πρόσφυγα να υπερβεί τα γραφειοκρατικά εμπόδια της δημόσιας διοίκησης που εφαρμόζει α λα καρτ εγκυκλίους ή νόμους; Πότε θα δοθεί πρόσβαση σε επιδόματα πρόνοιας που δικαιούνται ευάλωτοι πρόσφυγες στο πλαίσιο της ένταξής τους στην ελληνική πραγματικότητα; Τι θα γίνει με πρόσφυγες που υποφέρουν από ανίατες ασθένειες ή αναπηρίες;

Μια σειρά ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν σε μόλις μία εβδομάδα, καθώς τότε ξεκινούν οι «έξοδοι» των αναγνωρισμένων προσφύγων, στην πλειονότητά τους οικογένειες, από τις δομές φιλοξενίας αλλά και από τα διαμερίσματα του προγράμματος «Εστία» σύμφωνα με την Υπουργική Απόφαση που εκδόθηκε μετά την τροπολογία του περασμένου Φεβρουαρίου, που ορίζει ότι οι παροχές του εν λόγω προγράμματος διακόπτονται μετά από έναν μήνα έπειτα από την επίδοση σ' αυτούς της απόφασης αναγνώρισης του αιτήματος άσυλου.

Η πανδημία ανέβαλε κατά δύο μήνες την έξοδο των αναγνωρισμένων προσφύγων, ωστόσο στο μεταξύ δεν υπήρξε κάποια πρόοδος στα ζητήματα ένταξης που συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν οι πρόσφυγες και τους εμποδίζουν να μπορούν να ζήσουν αυτόνομα, χωρίς τη βοήθεια προγραμμάτων.

Ο σχεδιασμός του υπουργείου για 10.000 εξώσεις

Η διακοπή στέγασης, αλλά και του χρηματικού βοηθήματος του προγράμματος «Εστία» αφορούν γύρω στις 10.000 πρόσφυγες σύμφωνα με ομιλία του υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου Νότη Μηταράκη στη Βουλή τον περασμένο Μάρτιο.

Ο σχεδιασμός του υπουργείου είναι ότι η έξοδος των αναγνωρισμένων προσφύγων κάθε μήνα θα δημιουργήσει κενές θέσεις φιλοξενίας στις οποίες θα μπορέσουν να έλθουν αιτούντες άσυλο από τα νησιά ώστε να γίνει και η αποσυμφόρηση των νησιών.

Αποσυμφόρηση αιτούντων και αστεγία προσφύγων;

Τι θα γίνει, όμως, αν από τη μία αποσυμφορείς τα ΚΥΤ των νησιών, αλλά την ίδια ώρα γεμίζεις την ενδοχώρα με χιλιάδες άστεγους αναγνωρισμένους πρόσφυγες; Αυτό αναρωτιούνται οργανώσεις, πρόσφυγες και δήμοι που συμμετέχουν στο πρόγραμμα στέγασης, δεδομένων των ελλιπέστατων πολιτικών ένταξης. Ερώτημα που τέθηκε κατά την ηλεκτρονική συνδιάσκεψη της περασμένης Παρασκευής που είχαν με τον Ν. Μηταράκη, χωρίς κάποια απάντηση σύμφωνα με πηγές. Μάλιστα, δήμοι και οργανώσεις ζητούν να υπάρχει κάποιο μεταβατικό στάδιο για να μην βρεθούν χιλιάδες πρόσφυγες άστεγοι.

Το δε υπουργείο δεν έχει καν δημοσίως αναφερθεί σε πολιτικές ένταξης, δεν έχει ποτέ ανακοινώσει κάποιο τέτοιο πρόγραμμα, ενώ η μόνη αναφορά στο πρόγραμμα «Helios» που προϋπήρχε έγινε από κύκλους του στην προσπάθεια υπεράσπισης του σχεδιασμού των εξόδων.

Όπως εξηγεί στην «Α» η ΝικολέτταΚυράνα, συντονίστρια του προγράμματος «Εστία» της ΜΚΟ Άρσις στα νησιά, το πρόγραμμα ένταξης «Helios» δεν έχει καταφέρει να λύσει προβλήματα ένταξης, καθώς, για παράδειγμα, υπάρχουν εφορίες που δεν εκδίδουν ΑΦΜ σε αναγνωρισμένους πρόσφυγες και κατά συνέπεια ο πρόσφυγας δεν μπορεί να νοικιάσει σπίτι ή να εργαστεί νόμιμα.

Αναπόφευκτα δε προκύπτει και το ερώτημα εάν με τις ανοιχτές δομές και τα διαμερίσματα η ένταξη των προσφύγων ακόμα αργεί, τι θα γίνει αν μεταφερθεί το μοντέλο των κλειστών κέντρων στην ενδοχώρα, όπως δηλώνει ο Ν. Μηταράκης.

Τι θα γίνει με ευάλωτες ομάδες;

Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (Υ.Α.), που μαζί με κάποιες ΜΚΟ υλοποιεί το πρόγραμμα «Εστία», εκτιμά ότι σε πρώτη φάση -αυτόν τον μήνα δηλαδή- αναμένεται να επηρεάσει 7.500 αναγνωρισμένους πρόσφυγες, ενώ διευκρινίζει ότι δεν έχει ακόμα καταστεί σαφές ποιες ευάλωτες περιπτώσεις θα εξαιρεθούν, θέμα για το οποίο ακόμα γίνονται συζητήσεις μεταξύ του υπουργείου και των οργανώσεων. Μάλιστα, σύμφωνα με πηγές, αναμένεται συνάντηση της Υ.Α. με το υπουργείο Εργασίας για να λυθούν γραφειοκρατικά ζητήματα που μέχρι σήμερα δεν επιτρέπουν την πρόσβαση σε επιδόματα σε αναγνωρισμένους πρόσφυγες, παρότι προβλέπεται από τον νόμο και ίσως δώσει και λύση σε πρόσφυγες με σοβαρές αναπηρίες που δεν μπορούν να ζήσουν αλλιώς.

Η Υπουργική Απόφαση προβλέπει μόνο παράταση δύο μηνών για τις γυναίκες σε προχωρημένη ή επαπειλούμενη εγκυμοσύνη και σε κατάσταση λοχείας ή «σε οικογένειες μέλος των οποίων αντιμετωπίζει πολύ σοβαρούς λόγους υγείας, οι οποίοι καθιστούν απολύτως αναγκαία τη μη αλλαγή περιβάλλοντος λόγω κινδύνου ζωής».

Δεν υπάρχει πια πρόβλεψη παράτασης για οικογένειες με παιδιά που παρακολουθούν το σχολείο μέχρι τέλος της σχολικής χρονιάς και, όπως τονίζει η Ν. Κυράνα, το 45% αυτών που διαμένουν σε διαμερίσματα που διαχειρίζεται η Άρσις είναι παιδιά που πάνε σχολείο και μια πιθανή έξοδος από το σπίτι θέτει εν αμφιβόλω την ολοκλήρωση της φοίτησής τους.

Εκατοντάδες πρόσφυγες χωρίς σπίτι στην Αθήνα

Σύμφωνα με πηγές της Υ.Α., η έξοδος θα επηρεάσει δυσανάλογα κάποιους δήμους της χώρας - για παράδειγμα, στην Τρίπολη το 40% των φιλοξενούμενων προσφύγων. Δύσκολη αναμένεται να είναι η κατάσταση και για την Αττική, αλλά και για τον Δήμο Αθηναίων, καθώς μόνο από τη δομή του Ελαιώνα 300 πρόσφυγες θα πρέπει να αποχωρήσουν μέχρι την Κυριακή.

Στην Αθήνα έχουμε ακόμα εκατοντάδες αναγνωρισμένους πρόσφυγες που μένουν σε διαμερίσματα του προγράμματος «Εστία». Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι 139 πρόσφυγες πρέπει να αποχωρήσουν από τα συγκεκριμένα διαμερίσματα που διαχειρίζεται μόνο η ΜΚΟ Άρσις.

Αναγνωρισμένος πρόσφυγας = άστεγος στον δρόμο;

«Χιλιάδες αναγνωρισμένοι πρόσφυγες θα βρεθούν στον δρόμο στο τέλος Μαΐου από τα διαμερίσματα του προγράμματος 'Εστία' και από τα καμπ όπου μένουν. Τους επόμενους μήνες ακολουθούν και άλλες χιλιάδες. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται οικογένειες με παιδιά, μάνες μόνες με παιδιά, ευάλωτοι με προβλήματα υγείας, σωματικής και ψυχικής. Οι άνθρωποι αυτοί, χωρίς να ξέρουν ελληνικά, πώς θα ψάξουν για σπίτι, πώς θα έχουν πρόσβαση στις δημόσιες υπηρεσίες, πώς θα βρουν δουλειά, πέρα των γενικότερων δυσκολιών και εν μέσω κορωνοϊού, πώς τα παιδιά θα συνεχίσουν το σχολείο;» λέει η Βασιλική Κατριβάνου, συντονίστρια της Κοινωνικής Υπηρεσίας του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες (ΕΣΠ) στην «Α» και προσθέτει: «Οι εξώσεις θα γίνουν με την άσκηση βίας από την αστυνομία; Τι κλίμα ρατσισμού και ξενοφοβίας θα αναπτυχθεί; Η υποτιθέμενη ισονομία του πρόσφυγα (από τη στιγμή της αναγνώρισής του με τον Έλληνα πολίτη), χωρίς την απαιτούμενη ενταξιακή πολιτική (π.χ. ελληνομάθεια για ενήλικες, προγράμματα προώθησης στην αγορά εργασίας και για την εύρεση κατοικίας) ισοδυναμεί με μεγάλη ανισότητα και το ρίσκο της αστεγίας και της εξαθλίωσης. Ο αναγνωρισμένος πρόσφυγας θα καταλήξει συνώνυμο του 'άστεγος στον δρόμο' κι αυτό δεν πρέπει να το επιτρέψουμε!».

Της Ζώτου Έλλης από την Αυγή της 26 Μαΐου 2020