«Εφυγε» η Ροσάνα Ροσάντα

2020-09-22

Η μεγάλη κυρία της ιταλικής Αριστεράς και σύμβολο της αιρετικής εκδοχής της πέθανε χθες στη Ρώμη. ● Αμφισβήτησε τη σοβιετική μονολιθικότητα, καταδίκασε την εισβολή των τανκς στην Πράγα και διαγράφηκε από το ΙΚΚ. ● Ιδρυσε το θρυλικό «il manifesto» που θεωρούσε ότι ο σοσιαλισμός μπορεί να συνυπάρξει με την ελευθερία.

«Εφυγε» η μεγάλη κυρία της ιταλικής Αριστεράς. Η Ροσάνα Ροσάντα πέθανε χθες στη Ρώμη, όπου είχε αποφασίσει να επιστρέψει πριν από δύο χρόνια, έπειτα από μακρά παραμονή στο Παρίσι. Μαζί με τη Λουτσιάνα Καστελίνα ήταν το σύμβολο μιας απόλυτα ελεύθερης Αριστεράς, η οποία ήξερε να είναι αυστηρή και δίκαιη, τόσο με τους αντιπάλους όσο και με τους εκπροσώπους του δικού της ιδεολογικού χώρου. Παρά το ότι η Ιταλία ήταν η χώρα της Δύσης με το πιο «ανορθόδοξο» Κομμουνιστικό Κόμμα, η Ροσάντα, μαζί με λίγους συντρόφους της, εναντιώθηκε θαρραλέα και δυναμικά (πιο γρήγορα από αρκετούς άλλους) στη σοβιετική μονολιθική αλήθεια και καθοδήγηση.

Τα τανκς του Συμφώνου της Βαρσοβίας, που μπήκαν στην Πράγα, την οδήγησαν στο να αμφισβητήσει την πολιτική της καταπίεσης του «σοσιαλισμού με ανθρώπινο πρόσωπο» που είχε προσπαθήσει να χτίσει ο Ντούμπτσεκ. Μαζί με τους Βαλεντίνο Παρλάτο, Λουίτζι Πιντόρ, τη Λουτσιάνα Καστελίνα και λίγους άλλους, στο τέλος της δεκαετίας του '60, έδωσε ζωή στο θρυλικό «il manifesto». Πρώτα ως περιοδικό και έπειτα από λίγο υπό την μορφή καθημερινής εφημερίδας. Ενα ελεύθερο βήμα, για μια σκεπτόμενη, «αιρετική» Αριστερά, που θεωρούσε ότι σοσιαλισμός και ελευθερία μπορούσαν να συνυπάρξουν. Το Κομμουνιστικό Κόμμα Ιταλίας τη διέγραψε αμέσως, μαζί με τους συνοδοιπόρους της.

Επιβλητική και αυστηρή, γεννημένη στην Πόλα της Ιστριας, όταν ανήκε στην Ιταλία, η Ροσάνα Ροσάντα πολέμησε τον φασισμό και κάθε μορφή ολοκληρωτισμού. Με την ίδια δυναμικότητα, βοήθησε και τους Ελληνες αντιστασιακούς που επέλεξαν να ζήσουν και να ωριμάσουν, ιδεολογικά, στην Ιταλία, τα δύσκολα χρόνια της χούντας. Χρόνια μαχητικά και γεμάτα προκλήσεις: θυμίζουμε, ως τρανταχτό παράδειγμα, ότι χάρη στις καθοριστικές πιέσεις της ιταλικής Αριστεράς και ο Πάπας είχε ζητήσει με έμφαση να μην εκτελεστεί από το τους πραξικοπηματίες ο Αλέκος Παναγούλης.

Τα τελευταία χρόνια, η κορυφαία αυτή δημοσιογράφος, συγγραφέας και διανοούμενη, δεν έπαιρνε συχνά θέση, δεν εκφραζόταν σχετικά με τις εξελίξεις της ιταλικής πολιτικής. Αλλά δεν είχε χάσει, σε καμία περίπτωση, ένα από τα κύρια γνωρίσματά της: τη συνήθεια να προχωρεί σε αυστηρή και εύστοχη κριτική και αυτοκριτική. Οπως τόνισε σε μια από τις τελευταίες συνεντεύξεις της, στην εφημερίδα La Repubblica, για φαινόμενα σαν κι αυτά της ρατσιστικής Λέγκας του Ματέο Σαλβίνι, η Αριστερά δεν μπορεί να θεωρεί ότι ήταν και είναι άμοιρη ευθυνών.

Αύριο, η εφημερίδα της, το manifesto, θα της αφιερώσει ειδική έκδοση, με την οποία θα της πει ένα τεράστιο «ευχαριστώ» και θα προβάλλει τη βαθιά της συνεισφορά στην κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα της χώρας. Μια «κοπέλα του περασμένου αιώνα» -όπως ήταν και ο τίτλος της αυτοβιογραφίας της.

https://www.efsyn.gr/kosmos/eyropi/260645_efyge-i-rosana-rosanta