Η κυβέρνηση διαλύει τη νομική προστασία του περιβάλλοντος

Στη Βουλή το αμφιβόλου νομιμότητας νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ - Χατήρια σε μεγάλες επιχειρήσεις και δεκάδες διατάξεις που δεν τέθηκαν καν σε διαβούλευση - Μεγάλος κερδισμένος, η Ελληνικός Χρυσός, την οποία απαλλάσσει από τη βάσανο των αδειοδοτήσεων και την εντάσσει στο καθεστώς γνωστοποίησης

Στη «ζούλα», με τη Βουλή να υπολειτουργεί, η κυβέρνηση, διά του ΥΠΕΝ, όχι μόνο περιφρόνησε το πλήθος των αντιδράσεων επί των αντιπεριβαλλοντικών διατάξεων αμφιβόλου νομιμότητας του αρχικού νομοσχεδίου, αλλά σχεδόν διπλασιάζει τον αριθμό άρθρων, άσχετων μεταξύ τους, τα οποία δεν υπήρχαν στη διαβούλευση. Διατάξεις που ακυρώνουν και πάλι τον χωρικό σχεδιασμό, έτσι όπως «ανατάχθηκε» από την προηγούμενη κυβέρνηση, και φωτογραφικές ρυθμίσεις ων ουκ έστι αριθμός...

Αμέτρητα "δωράκια"

Από τη μαζική τροποποίηση των προστατευτικών Προεδρικών Διαταγμάτων στο κέντρο της Αθήνας, όπου, λόγου χάρη, αίρεται στο Μεταξουργείο ο περιορισμός από τη χρήση γενικής κατοικίας για ξενοδοχεία έως 100 κλινών και απελευθερώνεται απολύτως, αλλαγές επί τα χείρω στη δασική νομοθεσία έως χωροθετήσεις σταθμών μεταφόρτωσης αποβλήτων στην Αττική. Ταυτόχρονα, εμπεριέχει ένα μίνι νομοσχέδιο για τη διαχείριση των αποβλήτων, παρότι έχει εξαγγελθεί η αναθεώρηση του Εθνικού Σχεδίου (ΕΣΔΑ) και έχει ανατεθεί η μελέτη του Περιφερειακού Σχεδίου αποβλήτων της Αττικής (ΠΕΣΔΑ) και ένα δεύτερο για τη λειτουργία του φορέα Ελληνικό Κτηματολόγιο και την κτηματογράφηση.

129 "λοιπές διατάξεις"

Το νομοσχέδιο διατηρεί τον ψευδεπίγραφο τίτλο «Εκσυγχρονισμός της περιβαλλοντικής νομοθεσίας» με την προσθήκη των «λοιπών διατάξεων». Τα 66 άρθρα έγιναν 129, κατατέθηκε χθες το απόγευμα στη Βουλή και θα εισαχθεί προς συζήτηση την Τρίτη, στις 11 το πρωί, στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου.

Μεταλλεία χωρίς άδεια

Το κορυφαίο δώρο είναι προς την Ελληνικός Χρυσός με το άρθρο 119, που την απαλλάσσει από τη βάσανο των αδειοδοτήσεων και την εντάσσει στο καθεστώς γνωστοποίησης. Έτσι, η παρ. 1 του άρθρου 71 του Ν. 4442/2016 (Α' 230) αντικαθίσταται ως εξής:

«1. H εγκατάσταση εντός μεταλλευτικών χώρων, ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων υποστηρικτικών της εξόρυξης (όπως αντλίες, δίκτυα πεπιεσμένου αέρα, δεξαμενές υδάτων, εγκαταστάσεις αυτοματισμών, τηλεπικοινωνίας - τηλεειδοποιήσεων εργαζομένων, δίκτυα πυρόσβεσης, δίκτυα αερισμού), εγκαταστάσεων βοηθητικών των μεταλλευτικών εργασιών (όπως εγκαταστάσεις χημείου, εγκαταστάσεις συνεργείων, μηχανουργείων και ηλεκτροτεχνείων, αποθηκών πάσης φύσεως πλην εκρηκτικών υλών), εγκαταστάσεων απλής μηχανικής επεξεργασίας του μεταλλεύματος (θραύσης - λειοτρίβησης - ταξινόμησης χωρίς περαιτέρω επεξεργασία), χώρων απόθεσης εξορυκτικών αποβλήτων, σύμφωνα με την υπ' αρ. 39624/2209/Ε103/2009 κοινή απόφαση των υπουργών Εσωτερικών, Οικονομίας και Οικονομικών, Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων (Β' 2076), καθώς και εγκαταστάσεων επεξεργασίας υδάτων υπόκειται σε καθεστώς γνωστοποίησης».

Υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος

Κατά τα λοιπά, παρά τη σύνδεση των ζωονόσων, όπως ο κορωνοϊός, με την υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος, το ΥΠΕΝ, εκτός των νομοτεχνικών βελτιώσεων, επιμένει στη διάλυση του υφιστάμενου συστήματος διαχείρισης διοίκησης των 36 συμμετοχικών φορέων των προστατευόμενων περιοχών και στην επέλαση εντός αυτών επιβαρυντικών χρήσεων και κατασκευών του αστικού χώρου, ρύθμιση που αντίκειται στη διεθνή και κοινοτική νομοθεσία.

Η υπερσυγκεντρωτική δομή που δημιουργείται, το Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου, «ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής», όπως προστέθηκε τώρα, αναλαμβάνει την άσκηση της αρμοδιότητας της γνωμοδότησης για τη δέουσα εκτίμηση των επιπτώσεων κάθε έργου ή/και δραστηριότητας που εμπίπτει στις προστατευόμενες περιοχές ευθύνης του. Σημαντική αρμοδιότητα των κατά τόπους φορέων μέχρι σήμερα. Όμως αυτό θα γίνει σε απροσδιόριστο χρόνο, «μετά την ολοκλήρωση της πλήρους στελέχωσης του Οργανισμού. Το χρονικό αυτό σημείο σηματοδοτεί και την παύση της άσκησης της αρμοδιότητας αυτής από τη Διεύθυνση Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος και Βιοποικιλότητας του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας». Η διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης και ελέγχου έργων και δραστηριοτήτων παραμένει υποβαθμισμένη, έως... εξαφανίσεως, με αλλαγές ήσσονος σημασίας.

Χωρο-αταξία και δεσμεύσεις- "λάστιχο"

Με το άρθρο 99 και τίτλο ρυθμίσεις θεμάτων πολεοδομικού χαρακτήρα ανατρέπεται και πάλι η διάρθρωση των επιπέδων και κατηγοριών του χωρικού σχεδιασμού του Νόμου 4447/2016, άρθρο 2, ώστε η δεσμευτικότητά του να γίνεται «λάστιχο» κατά περίπτωση. Έτσι, π.χ., το Περιφερειακό Χωροταξικό Δυτικής Μακεδονίας - Θράκης επιτάσσει τον περιορισμό των εξορύξεων, κάτι που μπορεί τώρα να πάει στην άκρη αν εκπονηθεί άλλο σχέδιο σε κατώτερο επίπεδο (ειδικό, τοπικό κ.λπ.). Γι' αυτό και η ακατάληπτη διατύπωση. "Η σχέση μεταξύ των κατηγοριών και επιπέδων του χωρικού σχεδιασμού είναι ιεραρχική, αλλά με περιθώρια ευελιξίας και ανάδρασης, με βάση τις έννοιες της διαβάθμισης της δεσμευτικότητας των κατευθύνσεων και της εξειδίκευσης, της συμπλήρωσης και της τροποποίησης των κατευθύνσεων και των ρυθμίσεων, όταν και όπως κάτι τέτοιο παρέχεται ως δυνατότητα από ένα πλαίσιο ή σχέδιο».

Στο εν λόγω άρθρο στήνεται ολόκληρη επιχείριση με τροποποιήσεις Προεδρικών Διαταγμάτων, αντί των αλλαγών πάλι με Π.Δ., το οποίο προϋποθέτει μελέτη, διαβούλευση και έλεγχο νομιμότητας από το ΣτΕ. Έτσι, αλλάζει το Προεδρικό Διάταγμα «Έγκριση πολεοδομικής μελέτης επέκτασης της περιοχής Βότρυς - Ελαιουργείο της Δημοτικής Ενότητας Ελευσίνας του Δήμου Ελευσίνας (Ν. Αττικής) (Π.Ε.3)" του 2011 και τα ειδικά Προεδρικά Διατάγματα για τις περιοχές του εμπορικού τριγώνου Ψυρρή - Κέντρου και Μεταξουργείου του Δήμου Αθηναίων περί «Καθορισμού ειδικών χρήσεων γης και όρων και περιορισμών δόμησης". Σε εμπορικό τρίγωνο και Ψυρρή, στα ισόγεια κτηρίων επιτρέπονται εμπορικές χρήσεις με την προϋπόθεση να εξασφαλίζεται ανεξάρτητη είσοδος στους υπόλοιπους ορόφουςτου κτηρίου.

Εκπτώσεις στην προστασία δασών

Στο άρθρο 102 προβλέπεται ότι βιομηχανικές εγκαταστάσεις που έγιναν σε δάση ή δασικές εκτάσεις και έχουν λάβει όλες τις απαιτούμενες άδειες πλην της έγκρισης επέμβασης μπορούν να τη λάβουν μέχρι τις 30 Απριλίου 2021, καθώς αποτελούν επιτρεπτές επεμβάσεις. Στις επιτρεπτές... φωτογραφικές επεμβάσεις τουριστικού χαρακτήρα σε δάση κατατάσσονται εφεξής «και τα συρματόσχοινα, που είναι αυτοτελή σε σχέση με άλλες εγκαταστάσεις (όπως ξενοδοχεία, κέντρα σκι κ.λπ.), δεδομένης της αυτοτελούς χρήσης και αξίας τους για τον τουρισμό για την αγροτική αποκατάσταση ακτημόνων προσφύγων».

Για το Ειδικό Χωρικό Σχέδιο στο Μάτι και έκταση περίπου 2.500 στρεμμάτων σημειώνεται ότι είναι αγροτική, καθώς «πρόκειται για εκτάσεις που περιλαμβάνονται στα συμβόλαια 6165/1930 και 6166/1930 του συμβολαιογράφου Αθηνών Πέτρου Νικολάου Καββαδία, αποτελούν σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 1 του άρθρου 11 του Ν. 3147/2003, όπως το εδάφιο β' της παραγράφου αυτής συμπληρώθηκε με την παρ. 10 του άρθρου 36 του Ν. 4061/2012 κλήρους της αγροτικής νομοθεσίας και ως εκ τούτου για τις εκτάσεις αυτές εφαρμόζονται οι διατάξεις του Αγροτικού Κώδικα.

Το Δημόσιο δεν προβάλλει δικαιώματα κυριότητας επί των εκτάσεων αυτών και τα συνταχθέντα συμβόλαια είναι έγκυρα και ισχυρά. Με την ταυτοποίηση αυτή μπορεί να είναι ξεκάθαρο ποιες εκτάσεις θα ενταχθούν στο υπό εκπόνηση Ειδικό Χωρικό Σχέδιο για το Μάτι. Η διάταξη επιβάλλεται από λόγους υπέρτερου δημοσίου συμφέροντος» προστίθεται στην εισηγητική έκθεση.

Για τους Σταθμούς Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων (ΣΜΑ) προβλέπεται ότι θα είναι προσωρινοί... για πέντε χρόνια και χωροθετούνται. Η «έγκριση θέσεων» χαρακτηρίζεται στους εξής δήμους: Αγίων Αναργύρων - Καματερού, Αλίμου, Ασπρόπυργου, Βάρης - Βούλας - Βουλιαγμένης, Βριλησσίων, Βύρωνος, Γλυφάδας, Ερμιονίδας, Ζωγράφου, Ηλιούπολης, Κηφισιάς, Μαρκοπούλου Μεσογαίας, Νέας Σμύρνης, Παλαιού Φαλήρου, Παπάγου - Χολαργού, Πειραιά, Περάματος, Περιστερίου, Πετρούπολης, Ραφήνας - Πικερμίου, Σαλαμίνος, Σπάτων - Αρτέμιδος και Νέας Φιλαδέλφειας - Νέας Χαλκηδόνας.

Σταυρογιάννη Λούλη , εφημερίδα Αυγή